(Nếu bạn đang tìm kiếm một câu chuyện về khởi nghiệp thất bại, bạn sẽ tìm thấy nó ở đây. Khi bắt đầu hành trình kinh doanh của mình vào năm 2014, tôi vẫn còn trẻ, khờ khạo và thậm chí còn khá ngờ nghệch khi muốn trải qua những sai lầm mà những nhà sáng lập có thể mắc phải. Và với mục tiêu đặt ra đó, tôi đã có thành công kinh ngạc dưới dạng một thất bại thảm hại mà bạn sẽ đọc dưới đây.

Nhưng kể từ đó nhiều điều đã thay đổi. Ví dụ, chúng tôi đang xây dựng một studio khởi nghiệp thành công. Và sau khi nghiên cứu hàng chục các studio thành công nhất, chẳng hạn như Betaworks, eFounders , tôi đã tạo ra Startup Studio Playbook. Những độc giả của tôi luôn nói với tôi rằng cuốn sách này đã mở ra những cơ hội mới cho họ  đạt đến những mục tiêu kinh doanh của mình. Nếu bạn muốn thấy được bức tranh toàn cảnh và các studio khởi nghiệp mang lại lợi ích gì, hãy tham khảo trang www.startupstudioplaybook.com để tìm hiểu thêm).

Một khoảnh khắc kì diệu nữa mà tôi muốn kể với bạn. Vào đầu năm ngoái, tôi đã tham dự một buổi hội thảo về Khởi nghiệp tại Budapest. Chúng tôi đã làm việc trên một khái niệm gọi là Selftrace. Chúng tôi muốn xây dựng một ứng dụng tự định lượng mà tích hợp các dữ liệu theo dõi chỉ số sức khỏe và chỉ số fitness của bạn. Sau đó, nó sẽ tổng hợp các chỉ số đó lại thành một số điểm về sức khỏe. Bạn sẽ biết sức khỏe của mình thế nào theo cách đơn giản nhất có thể.

Vào thời điểm đó, tôi vẫn là một nhân viên của Citigroup, nhưng đã biết rõ rằng một ngày nào đó tôi sẽ nghỉ việc và bắt đầu xây dựng sự nghiệp cho riêng mình. Kế hoạch của tôi là sẽ làm việc thêm vài năm nữa, tiết kiệm đủ một ít tiền và khi tôi có một ý tưởng tuyệt vời, khi mọi thứ đã hoàn hảo, tôi sẽ hành động.

Buổi hội thảo đó đã khiến tôi nhận ra rằng tôi sẽ không thể tiếp tục làm việc cho công ty hiện tại lâu hơn nữa. Thôi thúc khởi nghiệp trong tôi ngày càng mãnh liệt. Vì vậy, ngay tại buổi hội thảo, tôi đã viết một email cho sếp của mình như sau: “Ngài D thân mến, tôi rất thích làm việc với ông, nhưng đã đến lúc tôi phải ra đi rồi. Tôi xin phép nghỉ việc. Chúng ta sẽ nói chuyện vào thứ hai tới nhé.”

Tôi cảm thấy được giải phóng. Cuối cùng, tôi cũng có thể tập trung xây dựng điều gì đó có thể thay đổi thế giới. Một vài ngày sau, khi hội thảo kết thúc, chúng tôi đã nhận ra rằng chúng tôi không thể khiến Selftrace hoạt động. Chúng tôi phải từ bỏ nó.

Tôi đã tự vứt bỏ sự nghiệp hoàn hảo của mình chẳng vì điều gì cả.

Nhưng tôi không hề lo lắng. Tôi vẫn còn 30 ngày sau khi thông báo nghỉ việc cho sếp để hình dung xem tôi sẽ làm gì tiếp. Và thật đúng lúc, sự kiện Hackathon-in-a-box diễn ra. Tôi đã đến đó với mục đích tham gia một nhóm nào đó giúp họ nhận biết được ý tưởng. Khi tôi đang nghe hàng chục đoạn nhạc quảng cáo trong một phút, tôi nhận ra rằng nhiều người thật sự rất tệ trên sân khấu. Chân thì lẩy bẩy, giọng nói run rẩy, thiếu tự tin và thông điệp truyền đạt không rõ ràng.

Tại sao không có dịch vụ nào giúp người ta có thể phát biểu một cách dễ dàng hơn nhỉ? Tại sao không có nhỉ? Tại sao không xây dựng một dịch vụ như thế? Chính nó! Xây dựng một dịch vụ mạng giúp mọi người phát triển kĩ năng phát biểu trước đám đông! Hãy gọi nói là Rate my Speech.

Ánh sáng lóe lên khi tôi tìm ra ý tưởng lớn tiếp theo của mình.

Các ý tưởng cứ lần lượt hiện ra.

Khái niệm cơ bản khá đơn giản. Chúng tôi để người dùng tải lên các bài phát biểu đã tập dượt trước, và nhóm của chúng tôi sẽ đưa ra các phản hồi mang tính đóng góp, xây dựng cho họ để làm sao họ có thể cải thiện. Và tất nhiên chúng tôi có hàng tỉ tỉ những ý tưởng đặc trưng, và tất nhiên chúng tôi có thể nhìn thấy cách chúng tôi sẽ chinh phục thế giới.

Chúng tôi đi đến tất cả những cuộc thi khởi nghiệp được tổ chức tại địa phương, và có lẽ vì chúng tôi xây dựng doanh nghiệp dựa trên các bài phát biểu trước công chúng nên chúng tôi có thể tranh đua với bất cứ ai. Thật tuyệt vời.

Chúng tôi đã thâm nhập vào Startup Sauna. 5 tuần ở Phần Lan hết sức cần thiết để biến tôi từ một nhân viên quèn thành một chủ doanh nghiệp. Tôi đồng thời cũng có cơ hội đấu tranh cho ý tưởng này, như khi bị các huấn luyện viên thúc vào mông (với tình yêu thương) và đẩy chúng tôi ra khỏi tòa nhà công ty, cho chúng tôi nói chuyện với những người sử dụng đầy tiềm năng, giúp chúng tôi tập trung vào việc kinh doanh của mình.

Trong một cuộc thi giữa các nhà khởi nghiệp tổ chức ở Hungary, chúng tôi đã giành được chuyến thăm quan miễn phí hai tuần tại Thung lũng Silicon. Thật may mắn, tôi phải đợi đến tháng 1 năm 2015 mới bay với lí do bạn có thể đọc ở ĐÂY.

Nhưng không may là chỉ vài tháng sau các cuộc thi kiểu này thì ratemyspeech.co tan rã. Có quá nhiều lỗi, không có hướng đi nào rõ ràng sau vài tuần tồn tại. Đội của tôi tan rã, chúng tôi chỉ có được phiên bản mẫu thô chứ không phải sản phẩm tuyệt vời nào, và chúng tôi cũng không thể thu hút được một số lượng người dùng đáng kể. Đây là một trong những nỗ lực nghiêm túc đầu tiên và theo kiểu “được ăn cả ngã về không” của tôi khi khởi nghiệp, và tôi đã phạm những sai lầm lớn. Rất đau lòng nhưng lại là một bài học quý giá.

Tuy nhiên, nhìn lại, tôi vẫn rút ra được những điểm chính từ thất bại này như sau:

  1. Cái tôi quá cao sẽ làm mờ hướng đi của bạn

Tôi phải thú nhận rằng tôi thích phát biểu trước đám đông. Không có gì tuyệt vời hơn là được đứng trên bục sân khấu, trước một lượng khán giả lớn và khiến họ ngạc nhiên với thông điệp của bạn.

Không may thay, khi phát triển ratemyspeech.co, tôi lại dành quá nhiều thời gian trên sân khấu, mà không có đủ thời gian để trao đổi với đồng đội và người dùng. Vì vậy, khi tôi thắng giải ở các cuộc tranh đấu, bản ngã của tôi lại càng lớn, chúng tôi không làm được gì với ý tưởng đã có cũng như với đội của mình.

Ghi chú cho bản thân: Lần tới làm ơn hãy quên đi việc chinh chiến tại các sự kiện nếu chưa có một sản phẩm vi diệu và một đội làm việc tuyệt vời.

  1. Tự thân vận động thì tốt nhưng bạn cần một nhóm làm việc thực sự.

Do vậy, theo như mục số 2 này thì chúng tôi không tìm ra được một Giám đốc công nghệ thông tin dành đủ thời gian cho sản phẩm. Trong vài tháng, chúng tôi đã xoay xở được các tài liệu và trình chiếu slide về sản phẩm, rồi sau đó đến mô hình sản phẩm để chạy quảng cáo và bản nguyên mẫu phát thảo sản phẩm.

Trong một thời gian, điều này khiến chúng tôi vui vẻ. Chúng tôi cảm thấy như mình đang làm điều gì đó đúng đắn, theo phương pháp Lean Startup để xây dựng một thứ gì đó nhanh chóng, học hỏi từ điều đó và điều chỉnh cho phù hợp (sau một thời gian chúng tôi nhận ra mình đang đi vòng tròn kiểu giậm chân tại chỗ) (*Lean Startup là một phương pháp xây dựng, quản lý những công ty khởi nghiệp do doanh nhân nổi tiếng Eric Ries nghiên cứu và đúc kết)

Nhưng tầm khoảng tháng 7, tôi không thể chịu được nữa. Tôi muốn có một sản phẩm. Một sản phẩm thực sự. Không chỉ là phiên bản thử. Vậy tôi đã làm gì? Thay vì toàn tâm toàn ý tìm kiếm Giám đốc về mảng công nghệ thông tin, hoặc lục tìm những cách khác để kiếm người giúp tạo ra sản phẩm, tôi lại quyết định tự học lập trình và tự thân làm mọi việc.

Học viết code nằm trong danh sách những việc muốn làm nhất trong đời tôi, nên tôi nghĩ rằng đây là cơ hội tốt nhất để khiến điều này thành sự thực. Nên tôi đã trải qua 2 tuần học ứng dụng Rails, và sau đó thêm 2 tuần nữa để tự tạo ra phiên bản đầu tiên của ratemyspeech.co.

Đó là một tháng đầy đau khổ. Một mặt tôi rất hứng thú học viết code. Nhưng mặt khác tôi lại nhận ra rằng tôi không muốn làm điều này. Nó không dành riêng cho tôi. Nhưng tôi đã có được những gì tôi muốn. Vào khoảng tháng 8, tôi đã cho ra đời sản phẩm xấu xí “đáng hài lòng” mang tên ratemyspeech.co. Từ một quan điểm mang tính chức năng, sản phẩm này có tầm 70% những thứ tôi đã tưởng tượng ra trước đó – quản lý người dùng, quản lí nhóm, bình luận và xếp hạng bình chọn, chức năng hiển thị video…

Tôi có thể gạch bỏ đi một số điều trong danh sách những điều cần làm trước khi qua đời của mình. Nhưng với quan điểm của một người khởi nghiệp, vẫn không đủ để bù đắp sự thiếu cộng tác của nhóm làm việc và một Giám đốc công nghệ thông tin tài năng.

Ghi chú cho bản thân: Lần sau làm ơn hãy chỉ chú trọng đến khách hàng và xây dựng nhóm làm việc, và để những người trong nhóm làm giúp những việc khác. Tốt hơn việc tự thân vận động.

  1. Nếu ý tưởng sai nghĩa là bạn chết chắc

Cuối cùng tôi nhận ra rằng ý tưởng cơ bản của chúng tôi là sai lầm. Hầu hết mọi người (hơn 95%) không quan tâm lắm đến bài phát biểu của họ. Vì vậy, họ sẽ không bỏ thời gian tự soạn bài phát biểu nháp, rồi tải nó lên cho người ta cho phản hồi xong lại phải làm lại từ đầu.

Và số còn lại, tức là ít hơn 5% mặt khác lại rất coi trọng việc này và nhiều người có cả một lực lượng hùng hậu gồm những người có mối quan hệ tốt với họ để nhờ vả. Nhưng họ sẽ không chi trả cho một dịch vụ nào đó để dễ dàng hơn. Đối với họ, chúng tôi đơn giản không thể làm được việc cung cấp sản phẩm nào có giá trị .

Tôi chắc rằng chỉ sau một thời gian chúng tôi có thể tìm ra được một thị trường trọng điểm nơi chúng tôi có thể tạo ra chút năng suất cho sản phẩm của mình. Nhưng cũng có thể đó là một thị trường rất nhỏ, và đặc biệt, khi xem xét lại mục số 1 và số 2 thì tôi không thể nào khiến điều đó khả thi.

Tóm lại, tôi cảm thấy vui vì mình đã đưa ra quyết định từ bỏ nhanh chóng như vậy. Tôi cũng vui vì mình có thể từ bỏ ý tưởng khởi nghiệp của mình. Nó giúp tôi có thể bắt đầu một khởi đầu mới vào đầu năm nay.

Sau Rate my speech, tôi vẫn muốn khởi nghiệp nữa. Nhưng tôi không hài lòng với những cơ hội thành công vốn khá phổ biến của khởi nghiệp. Nên tôi đã tìm kiếm một công việc tốt hơn và ít rủi ro hơn khi xây dựng công việc kinh doanh có tính đổi mới. Đây là điều dẫn đến việc tôi cuối cùng trở thành Giám đốc điều hành tại Drukka Startup Studios.

Chúng tôi là một công ty theo mô hình xây dựng vốn đầu cơ phát triển nhanh nhất trong khu vực Trung và Đông Âu. Điều này có nghĩa là chúng tôi xây dựng các chương trình khởi nghiệp mới đầy thú vị. Từ ý tưởng, đội ngũ đến nguồn vốn đều là của chúng tôi cả. Chúng tôi cũng tương tự những nhà xây dựng vốn đầu cơ huyền thoại như Betawworks, Science-Inc, eFounders.

Mô hình này là studio khởi nghiệp lấy đi nhiều rủi ro từ việc xây dựng vốn đầu tư mạo hiểm. Và nó đang nhân rộng trên toàn thế giới. Nếu bạn muốn biết thêm về loại mô hình này, xu hướng, cũng như nguồn vốn của nó, xin hãy tham khảo thêm các nghiên cứu của tôi.

Cập nhật: Thực ra mà nói, bạn không nên mua quyển sách nhỏ này vì nó giống như bản thảo đầu tiên của phiên bản sách thật. Nếu bạn là một trong những chủ doanh nghiệp hoặc nhà phát triển sáng tạo muốn xây dựng doanh nghiệp với rủi ro và chi phí thấp nhưng lại mang lại cơ hội thành công lớn, bạn nên bắt đầu đọc Startup Studio Playbook.  Nó có rất nhiều ví dụ thú vị và những bài tự thực hành tuyệt vời nhất giúp bạn xây dựng khởi nghiệp dễ dàng hơn. Nếu muốn biết thêm, xin hãy tham khảo www.startupstudioplaybook.com

(Cảm ơn Steve Sudy và Marton Gombos đã đọc bản nháp của bài đăng này và cho tôi vài gợi ý giúp cải thiện bài viết theo hướng tốt hơn)

Tác giả: Attila Szigeti

Người dịch: A-Alpha’s

Nguồn: Medium

*Bản dịch thuộc về Hoolive